Sarayın Bilim Kadını: Kurtubalı Lübna

0
2714

Kurtubalı Lübna, 10. yüzyılda Emevi hükümdarı Sultan 3. Abdurrahman’ın saltanatı altında sarayda büyümüş bir bilim kadınıdır. Farklı alanlarda yetenekleri olduğu belirtiliyor. Ona atfedilen özelliklerden bazıları şairliği, katipliği, yazarlığı ve matematik alanındaki dehasıdır. Bu yetenekleri onun saray kütüphanesinin başına geçmesini sağlamıştır. Kütüphanenin 500.000’den fazla kitap bulundurmasını sağlayarak dönemin en büyük kütüphanelerinden biri olmasına katkı sağlamıştır. Kahire, Bağdat ve Şam’a seyahatler düzenleyip kütüphane için ilmi malzemeler toplamıştır. Aynı zamanda Abdurrahman’ın oğlu 2. Hakem’in  özel sekreterliğini de yapmıştır.

Yazarlık ve tercümanlıktaki başarılarıyla sınırlı kalmayan Kurtubalı Lübna, Öklid ve Arşimet gibi önemli isimlerin kitaplarını kendi yorum ve katkılarını da ekleyerek saray kütüphanesine sağlıyordu.

Lübna’nın büyük bir matematik dahisi olduğu düşünülüyor. Sokaklarda yürürken çocuklara matematik anlattığı ve çocukların, erişimi kısıtlı olan saraya ulaşana kadar Lübna’yı takip ettiği söyleniyor. Bu şekilde sonraki nesillerin matematiğe ilgi duymasını sağlamıştır.

Bazı tarihçiler bu kadar yeteneğe tek bir kişinin sahip olmasının çok zor olduğunu, aslında Lübna karakterinin o dönemde yaşamış iki ya da üç bilim kadınının birleşimi olduğunu düşünüyor. Eğer bu varsayım doğruysa bu dehanın bir istisna olmadığını, o dönemde zaten bilime katkı sağlayan ve bu katkıları da devlet tarafından destek gören kadınlar olduğunu söyleyebiliriz.

Bilim dünyasına katkı sağlayan bu kadına ya da kadınlara minnettarız.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here