Biyoloji Sinirbilim

Fareler Yiyecek Ödülü İçin Araba Kullanmayı Öğrendi

Yapılan yeni bir çalışmada farelerin küçük bir arabayı kullanma sanatında ustalaşması, beyinlerinin sanılandan daha esnek olduğuna işaret ediyor. Bu bulgu, yeni beceriler öğrenmenin stresi nasıl azalttığı ve nörolojik ve psikiyatrik durumların zihinsel yetenekleri nasıl etkilediği konularında anlayış kazanmak için kullanılabilir.

Farelerin hareket halindeki bir aracı yönetip yönetemeyeceğini merak eden Richmond Üniversitesi’nden Kelly Lambert ve meslektaşları, saydam plastikten yapılmış bir yiyecek kabını tekerlekler üzerine yerleştirerek çok küçük bir araba meydana getirdiler. Alüminyum bir zemini olan arabada bulunan üç bakır çubuk direksiyon işlevi gördü. Bir fare alüminyum zeminde durup elleriyle çubukları tuttuğunda, bu arabayı ilerleten bir elektrik devresinin tamamlanmasını sağladı. Hayvanlar sol, orta veya sağdaki çubuğa dokunarak arabayı farklı yönlere yönlendirdiler.

En fazla 4 metrekare boyutunda olan dikdörtgen alanlarda gerçekleştirilen çalışmada, 6 dişi ve 11 erkek fare araba kullanmak için eğitildi. Hayvanlar direksiyon işlevi gören çubuklara dokunduklarında ve arabayı ileri doğru sürdüklerinde kahvaltılık gevrek parçalarıyla ödüllendirildiler.

Ekip yiyecek ödüllerini alanın giderek daha uzak noktalarına yerleştirerek fareleri araba kullanma becerilerini geliştirmeye teşvik etti. Lambert hayvanların neticede ödüle ulaşmak için kendilerine özgü şekillerde arabayı yönlendirmeyi öğrendiklerini söylüyor.

Araba Kullanmanın Farelerin Stresini Azalttığı Bulundu

Çalışmada araba kullanmayı öğrenmenin fareleri rahatlatıyor gibi göründüğü bulgusuna da ulaşıldı. Araştırmacılar bu bulguyu hayvanlardaki iki hormonun seviyesini ölçerek elde etti: Stresin göstergesi olan kortikosteron ve stresin etkisine karşı savaşan dehidroepiandrosteron. Ölçümler sonucunda, farelerin dışkılarındaki dehidroepiandrosteronun kortikosterona olan oranının hayvanların araba kullanma eğitimi sırasında artış gösterdiği bulundu. 

Lambert, “Daha önce yaptığımız çalışmalarda da farelerin zor görevlerde ustalaştıktan sonra daha az stresli hale geldiğini görmüştük. Onlar da bizim yeni bir beceriyi mükemmelleştirdiğimizde hissettiğimiz aynı tatmin duygusunu hissediyor olabilirler. Biz, insanlarda buna öz yeterlilik diyoruz,” şeklinde konuşuyor.

Araştırmacılar arabalarını kendileri süren farelerdeki dehidroepiandrosteron seviyelerinin, uzaktan kumandayla kontrol edilerek çalıştırılan arabalarda birer yolcu olarak bulunan farelerdeki dehidroepiandrosteron seviyelerinden daha yüksek olduğunun ve bu hayvanların daha az stresli olduğunun görüldüğünü söylüyor.

Lambert farelerin bu arabaları kullanmayı becermesinin onların beyinlerinin “nöroplastisitesinin” göstergesi olduğunu ve farelerin çoğu insanın sandığından daha zeki olduğuna inandığını belirtiyor.

Ekip şimdi farelerin araba kullanmayı nasıl öğrendiğini, bunun neden stresi azaltıyor gibi göründüğünü ve beyindeki hangi bölgelerin bu durumlarla ilişkili olduğunu anlamak için yeni deneyler yapmayı planlıyor.

Orijinal makale: NewScientist

Yorum bırakın

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır..

Bunları da beğenebilirsiniz