Jeoloji

Dünya’daki Karbon Miktarının Yüzde 99’undan Fazlası Yerin Altında

Dünya’da 1.85 milyar, milyar ton karbon bulunuyor ve bunun yüzde 99’undan fazlası ayaklarımızın altında.

Derin Karbon Gözlemevi’nde (DCO) görevli bilim insanları, 10 yıl süren bir proje sonucunda Dünya’daki karbonun nerelerde ve hangi formlarda olduğunu ve Dünya sisteminde nasıl ilerlediğini belirlediler. Bulgular gezegenimizdeki yaşamın sınırlarını anlamaya ve volkanik patlamaları öngörmeye yardımcı olacak.

Laboratuvar deneyleri ve modellemeler kullanılarak titizlikle yapılan çalışmanın sonuçlarına göre, gezegendeki karbonun yüzde 90’ından fazlası Dünya’nın içinde; yerkabuğunda, mantoda ve çekirdekte bulunuyor.

Bulgular, Dünya’daki toplam karbon miktarının sadece yüzde 1’inin onda ikisinin (yaklaşık 43.500 milyar ton) gezegenin yüzeyinin üzerinde; yani
okyanuslarda, toprakta ve atmosferde olduğunu, geri kalan miktarın yerin derinliklerinde bulunduğunu ve toplam miktarın üçte ikisinin ise çekirdeğin içinde olduğunu gösteriyor.

DCO bu karbon stoklarının zaman içinde nasıl bir değişim gösterdiğine açıklama getirmek için Sydney Üniversitesi’yle de bir çalışma yaptı ve plaka tektoniğinin geçmişini yeniden yapılandırdı. Bunun sonucunda, gezegendeki karbon miktarının son bir milyar yılın büyük bölümünde oldukça sabit bir halde olduğu ortaya çıktı. Diğer bir deyişle, Dünya’nın içine doğru inen karbon miktarı, volkanlar ve benzeri yollarla atmosfere salınan karbon miktarına yaklaşık olarak eşitti.

Altıncı Kitlesel Yok Oluş Sürecinde Olabiliriz

Ama arada sırada bu döngüde önemli sarsılmalar ve düzensizlikler meydana geldiği de görüldü. Bunlar asteroid çarpması veya büyük ölçekli volkanik faaliyetlere bağlı olarak önemli miktarda karbondioksidin atmosfere salınmasının bir sonucuydu ve bu durum da okyanusların asitlenmesine ve ısınmasına ve hatta kitlesel yok oluşlara yol açıyordu. Ve şimdi, bilim insanları şu anda bizim bu büyük düzensizliklerden bir diğerinin içinde olduğumuzdan şüpheleniyorlar.

Geçtiğimiz 100 yıl içinde, insan faaliyetlerine bağlı olarak meydana gelen karbon salınımları, Dünya’nın jeolojik karbon salınımlarının miktarından 40 ila 100 kat daha fazla oldu. Araştırmacılar şu anda bizim kısa süre içinde neden olduğumuz karbon salınımı miktarının, daha önce meydana gelen ve yıkıcı sonuçları olan karbon olaylarındaki miktarlara çok yakın olduğunu ve bu olayların çoğunun kitlesel yok oluşlarla sonlandığını; dolayısıyla bizim şu anda altıncı kitlesel yok oluş sürecinde olduğumuza dair tartışmaların yapılmasının iyi nedenleri olduğunu söylüyor.

Tüm bunlar moral bozucu olsa da, çalışmanın umut verici olan başka sonuçları da var. DCO’da görevli bilim insanları volkanlardan salınan karbon miktarını ölçmek isterken, patlamaların öncesinde sıklıkla gaz boşalımında dalgalanmalar meydana geldiğini keşfettiler.

Araştırmacılar volkanik patlamaların öncesindeki günler ve haftalar içinde bu gaz akışlarında ciddi ölçüde bir artış olduğunu bulduklarını ve bu bulgunun gelecekte patlamaları öngörebilmek için çok umut verici olduğunu söylüyor.

Orijinal makale: BBC NEWS

Yorum bırakın

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır..

Bunları da beğenebilirsiniz