Fizik

Fermi Baloncuklarında Neler Oluyor?

2010 yılında, Fermi Gama Işını Uzay Teleskobuyla çalışmakta olan astronomlar iki dev baloncuk keşfettiklerini açıkladılar. Samanyolu galaksisinin çekirdeğinde merkezli halde olan ama galaksi düzleminin 25.000 ışık yılından fazla mesafede üstüne ve altına uzanan bu baloncukların kökeni hala bir gizem olmayı sürdürüyor. Ve oraya her nasıl gelmiş olurlarsa olsunlar, onlar ciddi miktarlarda yüksek enerjili radyasyon yayıyorlar.

Sıcak gazdan oluşan iki topun meydana gelmesi kolay değil; bunun için öncelikle çok büyük miktarda enerjiye ihtiyaç var. Sıcak gazları 25.000 ışık yılından fazla mesafeye yayabilecek türde bir enerji tipik bir galakside kolayca oluşmuyor.

Fermi Baloncuklarının tuhaf yönelimleri (eşit bir şekilde galaktik merkezin üstüne ve altına uzanmaları), onların bizim süper kütleli kara deliğimiz
Sagittarius A* ile bağlantılı olabileceği yönünde önemli bir ipucu sağlasa da, yine de bu Baloncuklar hakkında fazla bilgi sahibi değiliz.

Fermi Baloncuklarını çıplak gözle görmek mümkün değil. Ama onların içindeki bir şey, var olan en yüksek enerjili ışın türünü üretme kapasitesine sahip: gama ışınları. Zaten Fermi ekibi de Baloncukları bu sayede tespit edebildi.

Gama Işınlarının Kozmik Işınlar Tarafından Üretildiği Düşünülüyor

Baloncuklardaki bu gama ışınlarının, kendileri de yüksek enerjili parçacıklar olan kozmik ışınlar tarafından üretildiğini düşünüyoruz. Ama yüksek enerjili parçacıkların üretebildiği tek şey gama ışınları değil. Bazen kozmik ışınlar birbirleriyle etkileşime giriyor, madde ve enerji arasında karmaşık bir atom altı dans meydana geliyor ve sonuçta bir nötrino ortaya çıkıyor.

Güney kutbunda bulunan IceCube Nötrino Gözlemevi, tespit ettiği nötrinoların kaynak noktasını tam olarak saptamak konusunda çok başarılı değil. Ama gözlemevi bugüne dek Fermi Baloncuklarının olduğu yönden gelen aşağı yukarı 10 nötrino tespit etti. Bu bir tesadüf müydü? Bunu bilmiyoruz. Ve bir şekilde, bu kozmik ışınlar tüm bu gama ışınlarını üretiyorlar ama bunun nasıl gerçekleştiğini de tam olarak bilmiyoruz.

Yakın zaman önce, araştırmacılar ellerindeki verileri dikkatle incelediler ve bu bilgileri Baloncuklar için var olan çeşitli teorik modellerle kombine ettiler. Olası senaryolardan birinde, Baloncukların içindeki protonlar zaman zaman birbirlerine çarpıyor ve bu durum da hızlıca gama ışınlarına dönüşen pionlar üretiyordu. Bir başka senaryoda, Baloncuklardaki yüksek enerjili elektronlar, kozmik mikrodalga arka plan ışımasının radyasyonuyla etkileşime giriyordu ve üçüncü senaryodaysa, Baloncukların dış kenarlarındaki şok dalgaları, içeride bulunan ve fazla enerjik olmayan parçacıkların yüksek hızlara ulaşması için manyetik alanları kullanıyor ve bunun sonucunda da kozmik ışınlar yayılmaya başlıyordu.

Ama ne kadar çabalasalar da, çalışmanın yazarları bu senaryolardan hiçbirinin (ya da senaryoların herhangi bir kombinasyonunun) ellerindeki verilere uymadığını buldular. Yani Baloncukların gama ışınları yaymasına neyin neden olduğunu, onların nötrinolar da üretip üretmediklerini ya da daha en baştan Baloncukları neyin oluşturduğunu hala bilmiyoruz.

Orijinal makale: Space

Yorum bırakın

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır..

Bunları da beğenebilirsiniz