Sağlık

Organik Gıdaların Daha Sağlıklı Olduğunu Mu Düşünüyorsunuz?

Organik gıdaların sağlığa faydalı olduğu konusundaki iddialar genellikle bu gıdalardaki daha yüksek vitamin ve antioksidan seviyeleriyle ilişkilendiriliyor. Peki organik gıdalar gerçekten de daha mı sağlıklı?

Marketteki organik ürünler bölümünde, gazetelerde veya radyo yayınlarında bilimsel çalışmaların organik ürünlerin geleneksel tarım ürünlerine kıyasla daha besleyici olduğu yönündeki bilgilerle karşılaşabilirsiniz. Ama gelin, şu ana dek bilimin bu konuda ne dediğine daha yakından bakalım.

Organik olarak üretilen bazı ürünlerin belirli vitaminler ve mineralleri daha yüksek oranda içerdiğini öne süren bolca yayınlanmış çalışma var. Ama kafa karışıklığına sebep olan durum şu ki, bunun tam tersi yönde sonuca varan da birçok çalışma var. Ve bu durumun iyi bir nedeni bulunuyor.

Besin İçeriklerini Değiştiren Birçok Faktör Var

Bu konuya bir açıklık getirmeye çalışan bir bilim insanı olduğunuzu düşünün. Siz bu durumda, hem organik hem de geleneksel tarım yöntemleriyle yetiştirilmiş çeşitli meyve ve sebzeleri alır, bu mahsullerin besin içeriklerini inceler ve sonuçları karşılaştırabilirdiniz. Ama sorun şurada: Bu hiç de benzer nitelikte bir karşılaştırma olmazdı. Organik tarım yapan çiftçilerin yetiştirdiği mahsul çeşitleri genellikle geleneksel tarım yapanların yetiştirdikleriyle aynı değil.

Bir mahsulün kimyasal yapısını belirleyen temel faktör büyük ölçüde genetik özellikler olduğundan, mahsuller tamamen aynı şartlar altında yetiştirilmiş olsa bile, bir mahsul çeşidinin DNA’sı bir diğerininkinden çok farklı bir besin içeriği profiline neden olabilir. Bir marul onun hemen yanında yetişen marulla neredeyse tamamen aynı görünebilir ve tamamen aynı tada sahip olabilir ama örneğin A vitamini içerikleri birbirlerinden 20 kat farklılık gösterebilir.

Alışverişinizi yaptığınız marketteki organik ve geleneksel üretim mahsuller başka önemli şekillerde de birbirlerinden farklılık gösterebilir. Bu ürünler
genellikle birbirlerinden çok farklı iklimlerde ve hatta kıtalarda; farklı toprak kimyalarında, farklı sulama düzeyleriyle, farklı ortam sıcaklıklarında ve güneş ışığına maruz kalma düzeyleriyle yetiştirilmiş ürünler olur ve bu faktörlerin hepsinin de mahsullerin besleyicilik yapısını ciddi ölçüde etkilediği gösterilmiş durumda. Yapılan çalışmalar bunların aynı bitkide bile farklılıklara yol açabildiğini; aynı ağaçta yetişen iki elmanın farklı besin içeriği seviyelerine sahip olabildiğini, hatta aynı meyvenin iki yanında bile bu durumun geçerli olabileceğini gösteriyor.

Ayrıca depolama, nakliye ve satışa sunum faktörlerinin nasıl gerçekleştiğinin mahsullerin besin içerik düzeylerini etkileyebildiğine de değinmek gerekiyor. Örneğin, markette satışa sunulan ıspanakların floresan ışığa maruz kalmaları nedeniyle folat ve K vitamini yönünden karanlıkta saklananlardan iki kat daha zengin hale geldiğini biliyoruz. Çünkü ekinler toplanmış bile olsalar, taze meyve ve sebzeler hala canlı oluyor ve tıpkı tarladaki bitkiler gibi bulundukları ortama tepki veriyorlar.

Arada Anlamlı Bir Fark Yok

Tüm bunlar, analizcilerin çıkıp var olan yüzlerce çalışmayı incelemesini ve verilerde anlamlı bir kalıp bulmasını gerektiriyor. Ve neyse ki, yayınlanmış
akademik literatür üzerinde bu en az üç kez gerçekleştirildi.

Sonuçta ne mi bulundu? Konu vitaminler ve mineraller olduğunda tüm bu incelemeler aynı şeyi rapor etti: organik ve geleneksel tarım ürünleri arasında temel besin ögeleri açısından anlamlı bir fark bulunmuyor. Bu incelemelerden bir tanesi organik ürünlerin ortalama yüzde 60’ının bazı antioksidanları daha yüksek düzeyde içerdiğini rapor etse de, aynı inceleme bu ürünlerdeki lif, protein ve nitrat seviyelerinin daha düşük olduğunu da buldu.

Organik ürünleri tercih etmek istemenizin birçok nedeni olabilir. Ama şimdiye kadar elde edilen kanıtların karmaşık ve genellikle çelişkili doğalarına
bakıldığında, organik sebze ve meyvelerin besin içeriği yönünden geleneksel tarım ürünlerinden daha üstün olduğunu söylemek imkansız.

Orijinal makale: New Scientist

Yorum bırakın

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır..

Bunları da beğenebilirsiniz