Biyoloji (Haber)

Yakında Çok Güçlü Bir Hafızaya Sahip Olabiliriz

hafıza

Yakında çok güçlü bir hafızaya sahip olabiliriz. Hiç çaba sarf etmeden her şeyi hatırlamak ister miydiniz? Kim bu fikrin cazibesine karşı koyabilir ki? Bu şekilde öğrenmek kolaylaşır, sınavlara girmek sorun olmaktan çıkar ve bir daha asla anahtarlarınızı nereye koyduğunuzu unutmazdınız.  Ayrıca, Alzheimer gibi hafızayla ilişkili rahatsızlıkların da hakkından gelmiş olurduk. Ve şimdi, hafıza protezleri ve implantları yoluyla bir süper insan hafızasına sahip olmak hiç de uzak görünmüyor.

Bilim insanları, dikkatlerini beyni uyaran, takviye eden ve hatta bazı bölümlerini taklit eden teknikler kullanarak insan hafızasını geliştirmenin yollarına yöneltmiş durumdalar. Bu konudaki öncelikli hedef bellek bozukluklarını tedavi etmek ama hafıza protezlerinin günlük yaşamda kullanılması fikri de giderek kuvvet kazanıyor. Ancak bu fikir ne kadar heyecan verici olsa da, sadece hastalıkların tedavi edilmesiyle kalınmaması ve zihinsel fonksiyonların geliştirilmesi için de çalışılması, bazı tartışmaları da beraberinde getiriyor. 

İmplantlar Hafıza Performansını Yüzde 30 Oranında Artırıyor

Bu tekniklerden biri olan derin beyin stimülasyonunda (DBS), beyne yerleştirilen bir elektrotla hedeflenen beyin bölgesine elektrik akımı veriliyor ve bu teknik Parkinson ve epilepsi gibi bazı hastalıkların tedavisi için uzun zamandır kullanılıyor.

Beynin hafızadan sorumlu olan bölgelerine (hipokampus gibi) yapılan elektrot implantasyonları hafızayı da kısa vadeli olarak güçlendiriyor gibi görünüyor. Ve yapılan bazı küçük çaplı çalışmaların verdiği sonuçlar, DBS’nin belirli Alzheimer hastalarında görülen bazı beyin hasarlarını onarabildiğini gösteriyor.

DBS’den daha ileri bir teknikse, anılar oluşurken beyinde meydana gelen elektriksel aktivitenin aynısını yapay olarak yaratmayı içeriyor. Bu tür bir “hafıza protezinin” epilepsi kaynaklı hafıza sorunlarına sahip insanlarda işe yaradığı çoktan gösterilmiş durumda. Çalışmayı yapan araştırmacılar, hastalar bir şeyler öğrenirken onların beyinlerinden topladıkları verileri kullanarak, bir algoritmaya anılar uzun süreli belleğe gittiği sırada beyin aktivitelerinin ortaya koyduğu kalıbı öğrenmeyi öğrettiler. Ardından bu aktiviteyi simüle etmek için beyne yerleştirilmiş elektrotları kullandılar ve bu implantların hafıza performansında yüzde 30 oranında bir artışa yol açtığını gördüler. Benzer bir teknik beyne direkt olarak anıları yerleştirmek için bile kullanılabilir ve bu Alzheimer hastalarına fayda sağlayabilir.

Bu tip teknikler invaziv cerrahi müdahaleler içerdiğinden, bugüne kadar elde edilecek faydaların risklerden ağır basabileceği nörolojik hastalıklara sahip insanlara uygulandı. Ama yapılan araştırmaların perde arkasındaki çoğu kişi, sıradan insanların beyinlerinde sessizce beyin fonksiyonlarını kuvvetlendirmek için çalışan implantlarla hayatlarını sürdürdüğü zamanları öngörüyor. 

Hafızanızı Güçlendirmek İçin Öneriler

Aktif olun– Bir şeyler öğrendikten sonra egzersiz yapmak bilgilerin akılda kalmasına yardımcı olur. En iyi sonuçlar için spor yapmadan önce birkaç saat bekleyin.

Kendinizi sınayın– Konu bir şeyleri öğrenmek ve bilgilerin akılda kalmasını sağlamak olduğunda, materyalleri yeniden gözden geçirmek yeterli değildir; kendinizi de sık sık sınamanız gerekir. 

Ara verin– Öğrenirken düzenli olarak aralar verirseniz daha çok şey hatırlarsınız. En iyi sonuçlar için verdiğiniz aralarda tamamen farklı ve ilgi çekici bir şey yapın.

Zamanlama önemlidir– On üç ve on dokuz yaş arası gençler öğleden sonra ya da akşam saatlerinde öğrendiklerini daha iyi bir şekilde hatırlarken, daha ileri yaştaki yetişkinler sabah saatlerinde daha rahat öğrenme eğilimindedirler.

Uyuyun– Yeni şeyler veya beceriler öğrendikten kısa süre sonra uyumak beynin bilgileri depolamasına ve sağlamlaştırmasına yardımcı olur; bu özellikle de ertesi gün bir sınavınız varsa etkilidir.  

Sakız çiğneyin– Sakız çiğnemek bir sınav esnasında bilgileri hatırlamaya yardımcı olabilir. Ama etkisi kısa sürer, o yüzden sakız çiğnemeyi etkisine en çok ihtiyaç duyduğunuz ana saklayın.

 

New Scientist

Yorum bırakın

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır..

Bunları da beğenebilirsiniz