Biyoloji

Beyinde Yeni Nöron Üretiminin Yaş Sınırı Yok

beyin

43 ve 87 yaş aralığındaki insanlara ait beyinler üzerinde yapılan bir çalışmaya göre, hayatlarımız boyunca yeni beyin hücreleri üretmeye devam ediyor olabiliriz. Bu bulgu yetişkin beyinlerinin hasarları düzeltmek konusunda sandığımızdan daha becerikli olduğu anlamına gelebilir.

Dokularımızın ve organlarımızın çoğu hayatlarımız boyunca kendilerini yeniliyor olsalar da, genel düşünce nörojenezin (yeni nöronların oluşumu) yetişkinlerde nadiren gerçekleştiği yönünde. İşte İspanya’da bulunan Severo Ochoa Moleküler Biyoloji Merkezi’nde görev yapan Maria Llorens-Martin ve meslektaşları da, bu konuya ışık tutmak amacıyla 13 ölmüş yetişkin insanın beyin dokusu örneklerini incelediler ve yeni beyin hücrelerinin izlerini aradılar.

Nörojenez 90’lı Yaşlarda Bile Devam Ediyor

Yeni nöronlar beynin öğrenme ve hafıza için çok önemli bir bölgesi olan hipokampusta üretiliyor ve bu nöronlar gençlikten yaşlılığa doğru geçiş yaptıkları olgunlaşma süreci içindeyken belirli proteinler üretiyorlar. Araştırma ekibi de, yeni hücreleri tespit etmek için nöronların ürettiği bu proteinleri saptamak adına dört tip antikor kullandı ve tüm antikorların ellerindeki doku örneklerinin her yerindeki binlerce nörona çekildiğini gördü.

Ekip bu proteinleri üreten hücreleri incelediğinde, çeşitli nöron şekilleri ve boyutlarıyla karşılaştı. Llorens-Martin, bu bulgunun bu nöronların olgunlaşma sürecinde olduğunu ve dolayısıyla da yaşamın ilerleyen dönemlerinde üretildiklerini işaret ettiğini söylüyor ve sözlerine şöyle devam ediyor: “İleri yaştaki insanların beyinlerinde nörojenez gerçekleşiyor ve bu yeni anılar oluşturmak için önem taşıyor. 90’lı yaşlardaki insanların bile her gün yeni anıları beyinlerine depolamaları gerekiyor; dolayısıyla bu bulguya ulaşmış olmamız benim için hiç de şaşırtıcı değil.”

Alzheimer Hastalarında Durum Daha Farklı

Alzheimer hastalığından en çok etkilenen beyin bölgelerinden bir tanesinin hipokampus olduğu biliniyor ve Llorens-Martin ve ekibi bu konu üzerinde de bir çalışma yaptı. 52 ve 97 yaşları arasında hayatını kaybeden 45 Alzheimer hastasından alınan beyin dokularını inceleyen ekip, bu beyinlerde olgunlaşma sürecindeki nöronlarla ilişkili olan proteinleri üreten daha az hücre olduğunu gördü. Bu proteinler, öldükleri zaman Alzheimer’ın daha şiddetli belirtilerini yaşayan insanlarda, hastalığın daha hafif belirtilerini yaşayanlarda olandan daha azdı.

Olgunlaşmamış nöronların belirli öğrenme türleri için hayati önem taşıdığına dikkat çeken Llorens-Martin, daha az yeni nörona sahip olmanın mı Alzheimer belirtilerine yol açtığının, yoksa durumun bunun tam tersi mi olduğunun henüz bilinmediğini söylüyor. 

 

New Scientist

Yorum bırakın

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır..

Bunları da beğenebilirsiniz