Psikoloji

Unutmak İşimize Yarayabilir!

Çalışanların her gün kendilerini karşı karşıya buldukları bilgi ve verilerin miktarı son birkaç sene içinde ciddi miktarda artış gösterdi. Küreselleşme ve dijitalleşme insanların görevlerinin ve iş süreçlerinin giderek karmaşık bir hal almasına neden oldu. Bugün güncel olan şeyler, yarın çoktan eskimiş hale gelebiliyor. Bunun sonucunda da, karar alıcı konumlardaki insanların sürekli olarak işle ilgili ve ilgisiz olan bilgileri birbirinden ayırması gerekiyor. 

Bunu yaparken, bu insanlar sıklıkla dijital bilgi sistemlerinden destek alıyor. Günümüzün modern kurumları, şirketleri ve yönetimleri,  bu sistemleri örneğin iş hesaplamaları yaparken, yeni ürünler geliştirirken veya pazarlama konseptleri oluştururken kullanıyorlar. Peki ama, bu araçların onları kullanan insanlar üzerindeki etkileri ne? Ve bu bilgi sistemleri, kendilerini kullanan insanların artık zorlanmamaları nedeniyle onları “aptallaştırıyor” olabilir mi?

Bilgi Sistemleri Desteğiyle Alınan Ekonomik Kararlar Daha İyi Oluyor 

Bu konu üzerine yaptıkları çalışma Ergonomics’de yayınlanan Münster Üniversitesi’nde görevli psikologlar ve bilişim uzmanlarından oluşan bir ekibin bu soruya verdiği cevap, durumun bu olmadığı şeklinde. Onlara göre, bir şeyleri unutabilme gücü görevlerin yerine getirilebilmesini ve faaliyetlerin devamını sağlayan şeyin ta kendisi ve bu hem insanlar hem de kurumlar için geçerli.  

Araştırmacılar çalışanların sürekli olarak şirketin ürünlerinden kaç tanesinin farklı ülkelerde satılacağına karar vermek zorunda oldukları imalatçı şirketlerdeki tipik iş süreçlerini simüle ettiler. Elde edilen sonuçlar, destek sağlayan bir bilgi sisteminin varlığının hem daha iyi ekonomik kararların alınmasına hem de bu sistemleri kullanan kişilerdeki bilişsel becerilerin açığa çıkmasına yol açtığını gösterdi. 

Hissedilen Stres Azalıyor

Bunlara ilave olarak, katılımcılar şirketlerinin diğer ürünlerinin detaylarını, sistem desteği olmadan kararlar alan ve bunun sonucunda hafızalarında daha fazla bilgi tutmak zoruna kalan kontrol grubundakilere oranla daha iyi bir şekilde hatırlayabildiler. Ayrıca, bilgi sistemini kullanabilen katılımcılar, karmaşık ve zorlu görevler üzerinde çalışırken daha az stres hissettiklerini de bildirdiler. 

Ancak bir şeyleri unutabilmek karar alıcı insanların yapmayı kolay buldukları bir şey değil. Araştırmacılar gördükleri bu pozitif etkilerin önemli bir ön koşulunun, teste tabi tutulan insanların bilgi sistemine güvenmeleri olduğunu ve ancak o zaman daha iyi performansların net bir şekilde gözlemlenebildiğini söylüyorlar. Kullanıcıların bilgi sistemlerine olan güveni için şart olan şeyin teknik güvenilirlik ve bilgi içeriğinin kalitesi olduğunu keşfettiklerini de belirten araştırmacılar, işe dahil olan geliştirici ve destek personeli gibi diğer insanların algılanan yetkinlik ve deneyim düzeylerinin de bunun üzerinde önemli bir rolü olduğunu belirtiyorlar. 

Güvenilir Bilgi Sistemleri Performansları Geliştirebilir

Araştırmacılar kendilerini şaşırtan bir bulgunun da, insanların bilgi sistemlerine olan güveninin birçok etkileyici faktör tarafından belirlenmesi, ancak güvensizliğin bir kereye mahsus teknik bir sorun gibi tek bir problemle baş gösterebilmesi olduğunu söylüyorlar. 

Çalışmanın verdiği sonuçlar, kurumlardaki karar alıcı insanların gereksiz bilgileri unutmasına olanak tanıyacak güvenilir ve etkili bilgi sistemlerinin tasarlanması için bir başlangıç modeli sağlıyor. Bilgisayar sistemlerinin karar alımları için sürekli olarak veri hazırladığı her iş alanı için geçerli olan bu bulgular doğrultusunda geliştirilecek iyi tasarlanmış ve güvenilir bilgi sistemlerinin performansları geliştirebileceği, stresi azaltabileceği ve insanların bilişsel yeteneklerini başka görevlerde kullanabilmelerini sağlayabileceği düşünülüyor. 

 
Science Daily


Yorum bırakın

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır..

Bunları da beğenebilirsiniz