Astronomi Fizik

290 Milyon Yıl Önce Güneş Sistemimizde Neler Oldu?

290 milyon yıl önce Güneş sistemimizde neler oldu? Asteroid çarpmalarının yarattığı etkilerin dünyadaki itibarları pek de iyi değil ama onlar nedeniyle asıl yaraları alan Ay. 

Bunun nedeni, Dünya’nın çarpmalar sonucunda meydana gelen kraterleri yavaşça düzeltecek bir takım kuvvetlere sahip olması. Ve bu da Güneş sistemimize çarpıp duran bu objeleri daha iyi anlamak isteyen bilim insanları için biraz sinir bozucu bir durum. İşte bu nedenle, hem Ay’a hem de Dünya’ya çarpan bu şeylerin geçmişlerinin izini sürmek için Ay’ın çukurlarla dolu olan yüzeyi üzerinde yapılan yeni bir araştırmada, 290 milyon yıl önce işlerin iyice karmaşık bir hal aldığına dair bulgulara rastlandı.  

Bilim insanları Dünya yüzeyinde sadece 180 krater olmasına rağmen, ayda bunlardan yüz binlerce olduğunu çünkü dünyanın bu etkileri rüzgar, yağmur ve levha tektoniğiyle sildiğini; dolayısıyla ayın bu kraterleri incelemek için harika bir yer olduğunu söylüyor. Ama bu darbelerin geçmişlerinin izini sürmek için sadece kraterleri tespit etmek yeterli olmuyor, aynı zamanda onların yaşını da belirlemek gerekiyor. Ve bunu aydaki kraterler üzerinde yapmak, dünyadakiler üzerinde yapmaktan çok daha zor. 

Kayaların Isıyı Ne Kadar İyi Tuttuğuna Bakıldı

Science’da yayınlanan bu yeni araştırma için, ekip pek de alışıldık olmayan bir ölçüm kullandı: Ay’ın uzun ve soğuk olan gecelerinde kraterleri çevreleyen kayaların ısıyı ne kadar iyi bir şekilde tuttuğu. Bu kulağa rastlantısal bir ölçüm yöntemi gibi gelebilse de, büyük bir obje Ay’a çarptığında, o bir krater oluşturur ve içerdiği materyal parçalarıyla birlikte o krateri çevreleyen zeminin etrafa saçılıp dağılmasına neden olur. Zaman içinde, bu kayalar orijinal objenin daha küçük parçalarının darbelerine maruz kalır ve bu da onların parçalanarak giderek daha küçük kayalar haline gelmesine yol açar. Neticede de bu kayalar regolit haline dönüşür.

İşte tüm bu süreç, ekibe daha eski kraterlerin daha küçük ve ince, daha yeni kraterlerinse daha büyük kayalarla çevrelenmiş olması gerektiğini düşündürdü. Ay ortamı, 14 gün süren bir Ay gününden 14 gün süren bir Ay gecesine geçiş yaparken, ortamdaki ısı da farklı oranlarda ve hızlarda değişim gösterdiğinden, araştırmacılar Ay’daki regolit veya kum ısıyı kaybederken, büyük kayaların ısıyı gece boyunca tutabileceği fikrindeydiler. Krater eskidikçe daha az kayalıklı hale gelecek ve dolayısıyla da daha çabuk soğuyacaktı. 

Bilgiler Neslimizi Korumamıza Yardımcı Olabilir

Araştırmacılar NASA’nın 2009’dan beri Ay’ın çevresinde dolaşmakta olan Ay Keşif Aracında bulunan Diviner adlı aygıtın termal görüntüleme verilerine baktılar ve 1 milyar yıldan daha yeni olduklarını bildikleri 111 krater belirlediler. Ardından bunların ısılarını inceleyerek yaşlarını tahmin ettiler. 

Ortaya çıkan sonuç ilgi çekici bir kalıbı işaret etti. Bulgular yaklaşık 290 milyon yıl önce, alınan darbe oranlarında bir artış meydana geldiğini ve krater oluşum oranının normalin iki katından fazla hale geldiğini gösterdi.  Araştırmacılar için bu bulgu, o dönemde güneş sistemimizde ciddi bir değişim olduğunu ve belki de asteroid kuşağındaki büyük bir gök taşının parçalanıp Dünya ve Ay’ın yakın çevresinde dolaşmış olabileceği anlamına geliyordu. Elde ettikleri sonuçları Dünya’daki bilinen kraterlerle karşılaştıran araştırmacılar, gezegenimizde de benzer kalıplar olduğunu gördüler. 

Araştırmacılar Dünya’daki krater oluşum oranlarının herkes için ilgi çekici bir konu olduğunu, çünkü insanların sonunun da dinozorlar gibi olmasının istenmediğini söylüyorlar. Onlara göre, bu darbeler hakkında yeterince bilgi edinilebilirse, bir dahaki sefer dinozorların neslinin tükenmesine neden olan tarzda bir durum meydana geldiğinde, bu bilgiler bizim kendi neslimizi korumamıza yardımcı olabilir. 

Kaynak:

 

Space

 

Yorum bırakın

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır..

Bunları da beğenebilirsiniz