Buz Adamın Gizemleri

0
1507

Buz Adam Ötzi, 1991 yılında yolunu kaybeden iki Alman Turist tarafından Alplerde bulunmuştur. Başlarda, buzun içinde gömülü olan bu adamın günümüze yakın bir geçmişe ait olduğu düşünülmüştü. Ancak yapılan incelemeler buz adamın 5300 yıl önce öldüğünü ve doğal yollarla mumyalaşarak günümüze kadar geldiğini gösterdi. Ötzi’nin bulunuşundan bu yana 5300 yıl öncesinin şartlarını ve insanını anlayabilmek için bilimsel araştırmalar devam ediyor.

Moda anlayışı

Bakır çağında yaşamış buz adamın kıyafetleri zaman içinde ciddi hasarlar aldığı için giysilerinin kaynağı ancak genetik analizlerle 2016 yılında açığa çıkarılabildi. Mitokondriyal DNA’da genetik analizler yapılarak ortaya çıkan sonuçlara göre buz adamın kıyafetleri farklı hayvanların derilerinden yapılmıştır. Ayakkabıları, kalın olan sığır derisinden; ceketi, sıcak tutan koyun derisinden yapılmıştır. Bunların dışında evcil olmayan hayvanların derileri de kullanılmıştır. Örneğin şapkası bozayı kürkünden, ok kılıfı ise geyik derisinden yapılmıştır. Evcil olmayan bu hayvanların kullanılması; o günlerde sadece tarım yapılmadığını, avcılıkla da uğraşıldığını gösteriyor.

Ötzi’nin kıyafetlerini belirlemek için yapılan çalışmayı yürüten araştırmacılardan Frank Maixner; kıyafetlerin gelişigüzel kullanılmadığını, buz adamın bir moda anlayışı olduğunu belirtiyor.

Buz adamın üzerindeki kıyafetler

Dövmeleri

Buz adamın İtalyan araştırmacılar tarafından çıkarılan vücut haritasına göre Ötzi’nin vücudunda toplamda 61 tane dövme mevcut. İğneyle değil, düzenli kesiklerle yapılan bu dövmeler genellikle paralel çizgi ve “x” şekillerinden oluşuyor. Kalp hastalıkları dahil pek çok rahatsızlığa sahip olduğunu bildiğimiz buz adamın vücudundaki kesikler ya bugün bilinen akupunktur noktalarında, ya da bu noktalara çok yakın bölgelerde bulunuyor.  Araştırmacılar Ötzi’nin dövmeleri eklem ve göğüs ağrısını azaltmak amacıyla yaptırdığını düşünüyor. Eğer buz adam bu dövmeleri gerçekten ağrılarını gidermek için uyguladıysa, akupunkturun tarihi düşünüldüğünden yaklaşık 2000 yıl önceye dayanıyor.

Midesi, atalarının nereden geldiğini gösteriyor

Son yediği yemek keçi eti olan Ötzi’nin midesinde ve bağırsaklarında yapılan analizlerle ölürken karnının tok olduğunu ve mide iltihabı yaşadığını biliyoruz. Midesinde bulunan Helicobacter pylori bakterisinin genetik analizi yapıldığında şaşırtıcı bir şekilde bu bakterinin bugün Afrika’da ya da Avrupa’da görülen H. Pylori ‘ye değil Asya’da görülen H. Pylori ‘ye yakın olduğu görüldü. Bu bilgi bize yalnızca Ötzi’nin gastrit ve ülser problemi olduğunu göstermekle kalmıyor, buz adamın atalarına da ışık tutuyor.

Ötzi’de görülen bakteri DNA’sı bugün Hindistan ve Güney Asya’da görülen bakteri suşlarıyla benzerlik göstermektedir. Bundan yola çıkarak araştırmacılar, Ötzi gibi Avrupalı ataların Asya’yla temas halinde olduğunu ve Afrika bakterileri taşıyan göçmenlerin Avrupa’ya daha sonra geldikleri sonucuna varıyorlar.

Mide ve bağırsaklarında yapılan analizlerle buz adamın ne yediğini ve hangi bakterilere sahip olduğunu biliyoruz.

Yaşayan Akrabaları Var

Buz adamın günümüzdeki insanlarla genetik benzerliğini ve farklılığını gözlemlemek için 3,700 kan donöründen sağlanmış DNA’larla babadan aktarılan Y kromozomu üzerinden yapılan araştırmalara göre Ötzi ile bu donörlerden 19’unun DNA’sı 12.000 ile 10.000 yıl öncesi aralığında yaşamış ortak bir ataya dayanan aynı mutasyonu taşıyor. Alplerde yaşayan bu 19 kişi, buz adama diğerlerinden daha yakın akraba.

Sesi Nasıldı?

Ötzi’nin sesinin nasıl olduğunu tespit etmek için ses telleri, ağız ve gırtlak yapısı analiz edilerek dijital ortamda tahmini sesi oluşturuldu. Matematiksel modellemelerle elde edilen bilgilere göre buz adamın sesi günümüzdeki erkeklerle benzer şekilde 100 Hz ile 150 Hz aralığında frekansa sahip.

Buz Adamın Tahmini Sesi:

 

 

Nasıl Öldü?

Ötzi ilk bulunduğunda donarak öldüğü düşünülüyordu. Ancak daha sonra omzuna isabet eden okla damarlarının zarar gördüğü anlaşılınca Ötzi’nin öldürüldüğü sonucuna varıldı. Uzun süredir Ötzi’nin ölümüne bu yaralanmanın sebep olduğu düşünülüyordu. Ancak yeni yapılan araştırmalar bu okun Ötzi’ye kan kaybettirse de ölümüne sebep olacak kadar zarar vermediğini ve buz adamın donarak öldüğünü gösteriyor.

Ötzi’nin başına aldığı tespit edilen şiddetli darbelerin de ölümcül olmadığı düşünülüyor.

 

Kaynaklar:

http://www.iceman.it/en/the-discovery/

http://www.popsci.com/iceman-wore-five-different-animal-products-on-his-final-journey

http://www.redorbit.com/news/science/1113415497/iceman-wardrobe-081816/

http://www.smithsonianmag.com/smart-news/61-tattoos-otzi-5300-year-old-iceman-180954035/

http://www.redorbit.com/news/science/1113410081/otzi-the-iceman-has-19-living-relatives-could-you-be-part-otzi-102115/

http://www.sciencemag.org/news/2016/01/iceman-had-tummy-bug

https://www.sciencenews.org/article/otzi-iceman-froze-death

http://news.nationalgeographic.com/news/2013/10/131016-otzi-ice-man-mummy-five-facts/

https://www.sciencealert.com/this-is-what-oetzi-the-iceman-sounded-like

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here