15 Yıl Sonra Bilincini Geri Kazandı

15 yıl önce bir araba kazası ile beyni hasar görerek bitkisel hayata giren 35 yaşındaki Fransız bir hasta, sinir uyarımlarıyla yapılan seanslar sonrası bilinç belirtileri gösterdi.

0
800

Kişilerin tamamen çevresine duyarsız ve uyur vaziyette olduğu durum olan komadan farklı olarak, bitkisel hayattaki hastalar uyanıktır. Fakat bir farkındalık veya bilişsel işlev göstermezler.

Bazı durumlarda tam bitkisel hayattaki hastaların çevrelerinin bir nebze farkında oldukları “minimal bilinç hali”ne geçtiği gözlemlenebilir. Ancak travmatik beyin hasarlarından sonra tam bitkisel hayatta 12 aydan fazla kalan hastaların bitkisel hayat durumunun kalıcı olduğu ve iyileşme ümidi olmadığı düşünülüyordu.

25 Eylül’de Current Biology’de yayımlanan bir çalışmada, beyin hasarından sonra 15 yıl bitkisel hayatta kalan bir hastanın sinir uyarımlarıyla “minimal bilinç hali” özellikleri göstermesinin sağlandığı açıklandı. Bu hasta bir aylık sinir uyarımları sonucu hareket ve dikkat fonksiyonlarında önemli gelişmeler gösterdi.

Vakada elektriksel olarak uyarılan vagus siniri beyni vücudun geri kalanına bağlar. Uyanıklık ve diğer temel fonksiyonlarla ilişkilidir. Vagus siniri uyarımının etkisini ölçebilmek için, 15 yıl boyunca bir iyileşme belirtisi göstermeden bitkisel hayatta kalan ve gerçekleşecek gelişmelerin tesadüflerle açıklanamayacağı zor bir vaka seçildi.

Vagus sinirinin beyin sinyallerini düzenleyen talamusla doğrudan bağlantısı vardır. Daha önce yapılmış çalışmalarda vagus sinirinin uyarılmasının talamus metabolizmasını arttırdığı gözlemlenmişti. Bu nedenle araştırmacılar “beynin kalp pili olarak” da bilinen vagus sinir uyarımı yönteminin bitkisel hayattaki kişiler üzerindeki etkisini test etmek istediler.

Bunun için sinir uyarımlarından önce ve sonra EEG ve PET taramaları yapıldı.

Bir ay boyunca kademeli olarak arttırılarak gerçekleşen uyarımlarla hasta 15 yıl sonra ilk defa bilinç belirtileri gösterdi. Doktorlar hastanın “tam bitkisel hayat”tan “minimal bitkisel durum”a geçtiğini belirtiyor.

Araştırma ekibi, hastanın yapmasının daha önce imkansız olduğu basit komutlara cevap verdiğini belirtiyor. Örneğin hasta gözüyle nesneleri takip edip istendiğinde başını hareket ettirebiliyor.

Görülen gelişmeler sadece davranışındaki değişimlerle de sınırlı değil. EEG ve PET taramaları beyinde bilinç göstergesi sayılabilecek aktiviteler olduğunu doğruluyor.

Vagus sinir uyarımlarından önceki ve sonraki beyin aktivitesi

Bu çalışmanın bulguları 12 aydan sonra bitkisel hayattan çıkılamayacağı görüşünün yanlış olduğunu gösteriyor. Beyin, her durumda kendini tamir edebilecek bir mekanizmaya sahip.

Henüz tüm hastalar üzerinde uygulanacak bir tedavi yöntemi olmasa da bu çalışma, benzeri hastalıkların tedavisi için bir başlangıç noktası oluşturuyor.

Kaynak: Science Alert

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here